تبلیغات
حضوری برای ظهور - کدام برتر است؟ زن یا مرد؟

با سلام و عرض تبریک به مناسبت میلاد با سعادت حضرت زهراء سلام الله علیها و روز زن و همچنین سالروز تولد امام خمینی (ره)
به مناسبت روز زن برآن شدیم تا پاسخ این سئوال که امروزه در ذهن خیلی ها مطرح است را بدهیم و آن مساله برتری و یا تساوی حقوق زن و مرد است.
همواره در میان دانشمندان بر سر این موضوع جرّ و بحث وجود داشته كه آیا زن و مرد واقعاً از نظر آفرینش و جنبه‏ هاى حقوقى یكسانند یا متفاوتند و غالباً عقیده بر این بوده كه از نظر ساختمان جسمانى و جنبه‏ هاى عاطفى و عقلانى تفاوت هایى در میان آنها وجود دارد. بى آنكه این تفاوتها از شخصیّت زن بكاهد و یا بر شخصیّت مرد بیفزاید؛ ولى بى شك این تفاوت مى‏ تواند سبب تفاوت مسئولیت‏ هاى آنها در اجتماع شود.
از نظر اجتماعى، بسیارى معتقد به مرد سالارى بودند كه این تفكّر افراطى سبب شده گروهى راه مخالف آن را در پیش گیرند و معتقد به زن سالارى شوند. جمعى نیز این هر دو روش را نفى كرده و روش منطقى انسان سالارى را برگزیده ‏اند.
آنچه از منابع اسلامى و منطق عقل، در این زمینه استفاده مى‏شود این است كه شخصیّت انسان داراى سه بُعد است:
1.    بعد انسانى و الهى.
2.    بعد علمى و فرهنگى.
3.    بعد اقتصادى.
 بعد انسانى و الهى
در بُعد اوّل كه عمده‏ ترین ارزش‏هاى انسانى در آن مطرح است، فرقى میان مرد و زن نیست، هر دو در پیشگاه خدا یكسانند و هر دو در پیشگاه خدا یكسانند و هر دو مى ‏توانند راه قرب الى اللّه را تا بى‏ نهایت ادامه دهند و به تعبیر دیگر، راه تكامل براى هر دو به طور یكسان گشوده است.
لذا خطابات قرآنى در این زمینه شامل هر دو، به طور مساوى است.
در یك جا مى‏ خوانیم: «مَنْ عَمِلَ صَالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى‏ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً وَ لَنَجْزِیَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا یَعْمَلُونَ؛ هر كس كار شایسته‏ اى انجام دهد، خواه مرد باشد یا زن، در حالى كه مؤمن است، او را به حیاتى پاك زنده مى‏ داریم و پاداش آنها را به بهترین اعمالى كه انجام مى‏ دادند، خواهیم داد. 1»
در جاى دیگر مى ‏فرماید: «إِنَّ الْمُسْلِمینَ وَ الْمُسْلِمَاتِ وَ الْمُؤْمِنینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَالْقَانِتِینَ وَ الْقَانِتَاتِ وَ الصَّادِقینَ وَ الصَّادِقَاتِ ... أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظِیماً؛ به یقین مردان و زنان مسلمان، مردان با ایمان و زنان با ایمان، مردان مطیع فرمان خدا و زنان مطیع فرمان خدا، مردان راستگو و زنان راستگو ... خداوند براى همه آنها مغفرت و پاداش عظیمى فراهم ساخته است 2 »  
آیه شریفه «إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقیكُمْ 3 »
 نیز معیار را قرب به پروردگار قرار مى‏ دهد، از هر كس كه باشد بى آنكه جنسیّتِ مرد و زن، در آن دخیل باشد.
و همچنین آیات دیگر كه ذكر همه آنها به طول مى‏ انجامد.
در روایات اسلامى نیز این حقیقت به خوبى نمایان است. در حدیثى كه «مرحوم كلینى» در كتاب «كافى» آورده، مى‏ خوانیم: «خواهر رضاعى پیامبر صلى الله علیه و آله خدمتش رسید، هنگامى كه پیامبر صلى الله علیه و آله او را دید بسیار شاد شد و ملحفه (روانداز) خود را براى او گسترد و او را بر آن نشاند، سپس با وى گرم صحبت شد هنگامى كه او از خدمت پیامبر صلى الله علیه و آله بیرون رفت، برادرش آمد (این خواهر و برادر فرزندان حلیمه سعدیه بودند كه مادر رضاعى پیامبر صلى الله علیه و آله بود) ولى پیامبر صلى الله علیه و آله آن احتراماتى را كه براى خواهرش قایل شد، براى او قایل نشد (هر چند به او نیز محبّت كرد )
بعضى سؤال كردند كه‏ اى رسول خدا صلى الله علیه و آله! احترامى را كه به خواهر گذاشتى به برادر نگذاشتى با اینكه او مرد است؟!
 پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود: «لِأَنَّهَا كَانَتْ أَبَرَّ بِوَالِدَیْهَا مِنْهُ؛ این به خاطر آن است كه آن خواهر نسبت به پدر و مادرش از آن برادر نیكوكارتر بود 4 »
جالب اینكه اصحاب روى امتیاز مرد بودن تكیه كردند و پیامبر صلى الله علیه و آله نه تنها آن را امتیاز نشمرد، بلكه خواهرش را به خاطر ارزشهاى الهى انسانى بر او مقدّم شمرد.
داستان «نسیبه» و شجاعت او در میدان «احُد» كه بدون توجّه به خطرات براى رزمندگان لشكر اسلام، آب مى ‏آورد و حتّى هنگامى كه به او حمله كردند، دفاع جانانه ‏اى در برابر لشكر نمود تا آنجا كه سیزده زخم بر تن او وارد شد و سرانجام در «یَمامه» در جنگ با «مُسَیْلمه» شهید گشت، معروف است. در حدیث آمده است كه پیامبر صلى الله علیه و آله در روز «احُد» درباره او فرمود: «لَمَقَامُ نُسَیْبَة بِنْتِ كَعْبٍ الْیَوْمُ خَیْرٌ مِنْ مَقَامِ فُلَانٍ وَ فُلَانٍ؛ مقام این زن، امروز از مقام فلان و فلان (بعضى از افراد سرشناس لشكر) برتر است 5 »  
داستان «شَطیطه نیشابورى» معروف است، آن هنگام كه «محمّد بن على نیشابورى» اموال فراوان و هدایایى براى امام موسى بن جعفر علیه السلام از سوى مردم نیشابور با خود خدمت آن حضرت آورد، امام علیه السلام از میان 30 هزار دینار و 50 هزار درهم و قطعه‏اى لباس، تنها یك درهم و قطعه پارچه‏ اى را كه متعلّق به زن با ایمانى به نام «شَطیطه» بود، پذیرفت و بقیه را باز پس فرستاد! 6
از این حدیث به خوبى روشن مى‏ شود كه ارزش انسانى بین زن و مرد تفاوتى ندارد. از این رو، گاهى زنان در این امر بر مردان پیشى مى‏ گیرند.
  بعد علمى و فرهنگى
در این قسمت نیز، فرقى میان زن و مرد وجود ندارد، یعنى راه فراگیرى علم و دانش به روى هر دو، یكسان باز است و حدیث معروف «طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِیضَةٌ عَلَى‏ كُلِّ مُسْلِمٍ وَ مُسْلِمَةٍ 7 » دلیل این مدّعاست (حتّى اگر كلمه «مُسلمه» نیز جزء حدیث‏ نباشد؛ زیرا مُسلم در اینجا به معناى نوع انسان است همانگونه كه در بعضى از روایات چنین است)
بنابراین هیچ محدودیتى از نظر اسلامى، در هیچ مرحله‏ اى از فراگیرى علوم، براى زنان وجود ندارد و آنها مى‏ توانند تمامِ مدارجِ كمال را از این نظر طىّ كنند. در تاریخ اسلام نیز به شخصیت‏هاى بزرگ و با فضیلتى از جنس زنان برخورد مى‏ كنیم كه در كتب حدیث، اسامى گروهى از آنان به عنوان زنان راوى دیده مى‏ شود.
  بُعد اقتصادى 
 از این نظر نیز فرقى میان زن و مرد نیست.
یعنى آنها مى‏ توانند نتیجه كار خود را مالك شوند همان گونه كه مردان مى ‏توانند.
مخصوصاً در اسلام زنان استقلال اقتصادى دارند، بر خلاف آنچه در میان بعضى از ملل غربى هنوز هم ادامه دارد كه به زن استقلال اقتصادى نمى‏ دهند و تصرّف او را در اموالش بدون اجازه شوهر مجاز نمى‏ دانند؛ در حالى كه در اسلام، زن براى تصرّف در اموال خود، هیچ‏گونه نیازى به اجازه شوهر ندارد و در هر مصرف مشروعى و در مورد هركس و هركارى مى‏ تواند مصرف كند.
البتّه اگر مسایل شعارى را كنار بگذاریم، نمى ‏توان انكار كرد كه معمولًا فعّالیت تولیدى مردان از زنان بیشتر است و این به دو دلیل است؛ نخست اینكه: مردان غالباً قوّت و قدرت بیشترى براى كارهاى سنگین دارند و همین امر به آنها دست برتر در مسایل اقتصادى مى‏ دهد و دیگر اینكه: مشكلات دوران باردارى و شیردادن نوزادان و بزرگ كردن آنها (هر چند براى دو سه سال باشد) قسمتى از بهترین سالهاى عمر زنان را به خود تخصیص مى‏ دهد و زنان مقدار قابل ملاحظه‏ اى از نیروى جسمانى خود را در این راه از دست مى‏ دهند و اگر فرض كنیم، هر زن به طور متوسط، بیش از سه فرزند پیدا نكند و براى هر یك از آنها چهار سال از دوران‏ باردارى تا زمانى كه به راه مى‏ افتند در نظر بگیریم، مجموعاً دوازده سال مى‏ شود كه در سنین جوانى و نزدیك به جوانى خواهد بود.
شاید به همین دلیل است كه در تمام كشورها، حتّى در كشورهایى كه تساوى زن و مرد عملًا در تمام زمینه‏ ها انجام شده و مذهب در آنجا حاكمیتى ندارد، بسیارى از كارهاى پرمسئولیّت و سنگین بر دوش مردان است و مسئولین سیاسى و اقتصادى و اجتماعى، به طور اكثر از میان مردان انتخاب مى‏شوند.
بنابراین، وجود پاره‏اى از تفاوت‏ها در میان مسئولیت زنان و مردان، مانند عهده دارى منصب قضاوت، یا تفاوت در تعداد شهود زن و مرد، یا تفاوت در بهره میراث كه دلیل آن را در بالا ذكر كردیم، هرگز نمى ‏تواند اصول كلّىِ برابرى را در میان این دو جنس در بُعد الهى و انسانى و در بُعد علمى و فرهنگى و در بعد اقتصادى بر هم بزند و در هر حال باید تفاوت طبیعى این دو جنس را پذیرفت و با شعارهاى دروغین، خود را در بیراهه گرفتار نسازیم 8.
--------------------------------------------
 1 -  سوره مبارکه نحل، آیه 97
 2-  سوره مبارکه احزاب، آیه 35
 3 - سوره مبارکه حجرات، آیه 13
 4 - اصول كافى، جلد 2، صفحه 161
 5 -  سفینة البحار، مادّه« نسب»
 6 - بحار الانوار، جلد 48، صفحه 73.
7 - روایت« طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِیضَةٌ عَلَى‏ كلِّ مُسْلِمِ وَ مُسْلِمَةٍ» را« مرحوم علّامه مجلسى» در« بحارالانوار» از كتاب« عوالى اللئالى» از پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله نقل كرده است و همچنین در« میزان الحكمة» از كتاب« مجموعه ورّام» نقل شده‏ است

8 - برگرفته ازکتاب  پیام امام امیرالمؤمنین علیه‏ السلام، ج‏3، صفحه 294




طبقه بندی: حضرت زهراء سلام الله علیها، مباحث اعتقادی،
برچسب ها: حقوق زن، برتری، تساوی، زن و مرد، اقتصادی، علمی، معنوی، حقوق زن در اسلام،
تاریخ : جمعه 22 اردیبهشت 1391 | 11:46 ب.ظ | نویسنده : مهدی شبان مسک | محبّان حضرت فاطمه علیها السلام

  • گود ای
  • رتبه سنج گوگل

    رتبه سنج گوگل

    onvan

    اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم